LAPAROSKOPIA DIAGNOSTYCZNA (DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI)
JAK TO ROBIMY - OBEJRZYJ FILM
Metoda ta pozwala lekarzowi oglądać i badać narządy w miednicy mniejszej i jamie brzusznej pacjentki bez konieczności jej otwierania metodą chirurgii klasycznej. Celem zabiegu jest poszerzenie diagnostyki, głównie w przypadku stwierdzenia niepłodności kobiecej lub tzw. zespołu bólowego miednicy mniejszej.
Niewielkie podrażnienia otrzewnej mogą prowadzić do sklejenia się tkanek i narządów, które fizjologicznie nie są ze sobą połączone. Efektem tych nieprawidłowych połączeń (zrostów wewnątrzotrzewnowych) mogą być przewlekłe dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicach podbrzusza. Częstymi przyczynami powstawania zrostów są zakażenia wstępujące z jamy macicy, przebyte zapalenie wyrostka robaczkowego czy przydatków (jajników).
Takie patologiczne zmiany mogą powodować, poza znacznymi dolegliwościami bólowymi, także niepłodność. W tych przypadkach laparoskopia diagnostyczna jest niezbędna, aby postawić diagnozę i jednocześnie jest metodą leczniczą.
Zabieg wykonywany jest w celu dokonania oceny:
- macicy,
- jajników,
- drożności jajowodów - chromo skopia,
- obecności zrostów,
- obecności ognisk endometriozy,
- wykrywania innych zmian patologicznych.
Jak już wspomniano, zabieg ten wykonywany jest celem poszerzenia diagnostyki, jakkolwiek podczas laparoskopii diagnostycznej, w sytuacji wykrycia zmian patologicznych (guzy jajnika, guzy okołojajowodowe, mięśniaki macicy, endometrioza, zrosty) istnieje oczywiście możliwość jednoczasowego ich usunięcia.
Zazwyczaj laparoskopia diagnostyczna połączona jest jednoczasowo z zabiegiem histeroskopii, a w przypadku niepłodności kobiecej poszerzamy zabieg o chromoskopię.
Chromoskopia to podanie kontrastu (najczęściej niebieskiego błękitu metylenowego). Kontrast przepływa od strony szyjki macicy, poprzez jamę macicy i jajowody. Jeżeli jajowody są drożne w laparoskopii uwidaczniamy swobodny wypływ kontrastu do jamy otrzewnowej.
Histeroskopia to małoinwazyjna metoda endoskopowa, która polega na wprowadzeniu przez pochwę i szyjkę macicy specjalnego narzędzia - histeroskopu, który umożliwia dokładne obejrzenie kanału szyjki macicy oraz jamy macicy (histeroskopia diagnostyczna). W przypadku zdiagnozowania nieprawidłowości (polipy, mięśniaki) histeroskopia pozwala jednocześnie na usunięcie chorobowych zmian (histeroskopia operacyjna). Podczas histeroskopii często pobieramy fragment endometrium – błona śluzowa macicy, aby ocenić jej hormonalne stadium.
W trakcie zabiegu mogą także zostać pobrane wycinki do badania histopatologicznego w celu określenia stanu zaawansowania czy też etiologii ewentualnych zmian chorobowych.
Korzyści:
- metoda laparoskopowa (dobry efekt kosmetyczny, szybszy powrót do aktywności fizycznej i zawodowej, mniejsze ryzyko zakażenia rany pooperacyjnej oraz powstawania zrostów pooperacyjnych, mniejsze dolegliwości bólowe),
- skuteczna i wiarygodna ocena drożności jajowodów,
- dokładna weryfikacja anatomiczna i pośrednio czynnościowa narządów miednicy mniejszej,
- aby zdiagnozować endometriozę konieczne jest uwidocznienie zmian – obrazowe metody pośrednie (USG NMR) tylko wskazują na prawdopodobieństwo występowania tej jednostki chorobowej - dopiero rzeczywiste uwidocznienie ognisk choroby umożliwia postawienie diagnozy i dalsze leczenie – laparoskopia jest w tej diagnostyce złotym standardem,
- w zespole PCOS (zespół policystycznych jajników), który nierzadko bywa przyczyną niepłodności żeńskiej, laparoskopia diagnostyczna umożliwia jednoczasową elektrokauteryzację jajników, która poprzez korzystny wpływ na owulację, niejednokrotnie umożliwia pacjentkom z tym zespołem, zajście w ciążę.
Zagrożenia:
- w przypadku zabiegu histeroskopii istnieje ryzyko przebicia ściany macicy,
- ryzyko reakcji alergicznych na podawany do jajowodów kontrast,
- uszkodzenie jelit (mechaniczne lub termiczne, czasem ujawniające się kilka tygodni po operacji),
- uszkodzenie naczyń krwionośnych – krwawienie, czasem konieczność otwarcia jamy brzusznej,
- odma podskórna.
Piśmiennictwo:
- Jain G, Khatuja R, Juneja A, Mehta S. Laparoscopy:as a first line diagnostic tool for infertility evaluation. Journal of clinical and diagnostic research : JCDR. 2014 Oct;8(10):OC01-2.
- McClain GD, Redan JA, McCarus SD, Caceres A, Kim J. Diagnostic laparoscopy and adhesiolysis: does it help with complex abdominal and pelvic pain syndrome (CAPPS) in general surgery? JSLS : Journal of the Society of Laparoendoscopic Surgeons. 2011 Jan-Mar;15(1):1-5.